Select Page

Soğuk İş Takım Çelikleri

Takım çeliklerinin önemi, genellikle sıradan olarak kabul edilenden çok daha yüksektir. Çevremizde bulunan ve günlük olarak karşılaştığımız neredeyse tüm nesneler takım çeliklerinin yardımıyla üretilmektedir. Soğuk iş takım çelikleri için uygulama yelpazesi çok geniştir ve üretilen kalıplar çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır.

 

Soğuk iş takım çelikleri, genel olarak 200°C’nin altındaki yüzey sıcaklıkları olarak tanımlanan soğuk koşullar altında metal parçaların üretimi için kullanılan bir takım çeliği türüdür. Kimyasal yapısında bulunan yüksek karbon ve karbür oluşturucu elementler (Krom, Tungsten, Vanadyum, Molibden, Titanyum, Niobdyum vb.), bu çeliklerin ana olarak yüksek aşınma direnci göstermesini sağlarlar. Uygulamaları arasında soğuk boru haddeleme, delme (stamping), soğuk çekme, soğuk ekstrüzyon, hassas kesme, soğuk dövme, soğuk şekillendirme, toz sıkıştırma, soğuk haddeleme ve kesme (endüstriyel bıçaklar) yer alır. Bununla birlikte, form verme ve kesme kalıpları için en iyi çeliğin seçiminde sadece proses değil, aynı zamanda şekillendirilen veya kesilen metal türü de dikkate alınmalıdır.

Doğru çelik kalitesini seçmeye başlarken en önemli nokta, uygulamada takım veya kalıp ömrünün hangi hasar mekanizmaları ile bittiğini analiz etmektir. Çünkü, bu mekanizmalara karşı doğru önlem alınarak optimum özellikler elde edilecektir ve sonuç olarak takımın veya kalıbın çalışma ömrü uzatılacaktır.

Soğuk iş takım çeliklerinden üretilen takım ve kalıplarda yaygın hasar mekanizmaları aşağıdaki gibidir:

  • Kesici ağızda küçük kırılmalar (chipping)
  • Plastik deformasyon
  • Çatlama
  • Sarma
  • Aşınma

Döngüsel mekanik yükleme ve iş malzemesi ile takım yüzeyi arasındaki sürtünme nedeniyle, takımın aktif yüzeyleri zarar görür. Kalıbın hasar görmesi, şekillendirilen parçalarda kalite sorunlarının yanı sıra üretim kesintisi ve üretimin durması gibi vakit kayıplarına sebep olur.

Kalıp performansını en üst düzeye çıkarmak ve kullanım ömrünü uzatmak için, paslanmaz ve yüksek mukavemetli çeliklerin kesimi sırasında kesici ağızdaki küçük kırılmalara (chipping) ve çatlamaya karşı direncini artırmak çok önemlidir.

Bu sorunları çözerek kalıp performansını en üst düzeye çıkarmak için, yeni nesil olarak kabul edilen “matrix” tipi soğuk iş takım çelikleri tercih edilmelidir. Örneğin; Japon özel çelik üreticisi Daido Steel’in yeni geliştirmiş olduğu DCMX soğuk iş takım çeliği, konvensiyonel soğuk iş takım çelikleri olan 1.2379 ve %8 kromlu çeliklere kıyasla 2-4,5 kat daha yüksek tokluğa sahiptir ve bu ana sorunları önler.

Plastik deformasyon, aşınma ve sarma problemleri, yüksek sertlik sağlayarak engellenebilmektedir ancak artan sertlikte birlikte tokluk düşmektedir. DCMX’in sahip olduğu yüksek tokluk ve sertleşebilirlik (max. 62,5 HRC) sayesinde bu sorunlar da engellenmiş olur.

Firmamızda sürekli olarak stoklarımızda bulunan soğuk iş takım çelikleri aşağıdaki gibidir;

Not: Kırmızı ile yazılan çelik türlerinin üzerine tıklayarak ilgili sayfaya ulaşabilirsiniz.

Listedeki tüm çelikler, ihtiyaçlarınıza özel ölçülerde ve parametrelerde Önerler tarafından alanında en iyi özel takım çeliği üreticilerinde üretilmektedir.

Özel talepleriniz için lütfen iletişime geçiniz.